viernes, 4 de enero de 2008

2008

De dag na kerstmis vertrokken we op reis
Met het plan om op de eerste de beste bus te stappen die een A en een 5 in zijn nummerplaat had, belandden we in Chiclayo. De bus had geen A en ook geen 5 maar het was de enigste bus waar het er niet vingerdik oplag dat het een omgevormde camion was. Veiligheid boven avontuur en dus de bus op.

Het werd een heerlijke vakantie

De hoogte- en laagtepunten : ik kan ze niet onderscheiden want meestal waren de laagtepunten zo lachwekkend, dat het weer hoogtepunten werden
· In het Brüning-museum hadden we een gids die in de voormiddag zijn verjaardag gevierd had en daar zo zat of iets zijn uitleg van. Hij was volledig onverstaanbaar en zwansde er maar op los. Een giller.
· Spelen in de rivier en de spiksplinternieuwe sandalen van Adan verliezen.
· In Tucumé had de gids dan weer een spraakgebrek (Adán beweert mentale achterstand) en hij we zijn er nog niet uit als hij nu effectief in zijn broek gedaan had of als hij aan een stuk door scheten liet.
· Oudejaar hebben we gevierd in de kliniek: bij het dansen een redelijk onzachte aanraking met een stuk glas. Véél bloed, véél pijn (ik blijf erbij dat de dokters de verdoving over het hoofd gezien hebben), en voor de eerste keer in mijn leven draadjes.
· De rest van de dagen (tot op vandaag) geen voet kunnen verzetten, rondhuppelend op één been, of op de rug van Adan, die maar aan iedereen bleef verkondigen hoe ongelofelijk zwaar ik was.
· Voor de rest de heerlijke kleine dingen: een frisse pint op het heetst van de dag, kamperen met veel muggen, spelen met de kinderen op de verschillende dorpspleinen, en vooral ongelofelijk veel onzin verkopen, dansen en blij zijn.


Kamperen in de rijstvelden.




Jongleren in de rivier




De piramides van Túcume




De plaatse van Chiclayo: Elk instituut of bedrijf die zich wat belangrijk acht, tracht een boom te versieren (hahahaha) op de markt van Chiclayo. Een mengelmoes van totaal verschillende stijlen.


Balonnen vouwen op de markt.




Ze wou zo graag verkopen aan la Gringita.




Spelen met de kindjes in een dorpke.




Als je erop kan rijden, dan krijg je 100 sol...

Navidad

Kerstmis werd er een als geen ander.

Ik vierde samen met de familie van een vriend.

Geen rustige kerstliedjes maar heerlijk salsa in de living.

Geen gluewein, maar warme chocolade met kruidnagel (heel typisch hier)

Geen vroeg kerstfeest, maar pas een start om middernacht met het openen van de pakjes.

De laatste inkopen, zijn hier echt wel de laatste inkopen (om 22h liepen we nog rond te tjolen achter pakjes voor alle neefjes en nichtjes).

De chocolade fondue werd ongelofelijk goed onthaald. Hilarisch om s'nachts de papa te horen opstaan om in de frigo de overgebleven chocolade op te peuzelen.
Maar heb ook nog nooit zoveel mensen zien werken op kerstavond. Want de dag erna thuiskomen met geld is voor hen een noodzaak.

Hopelijk hebben jullie kerst ook mogen vieren, omringd door lieve mensen.



Canta


Na een lange intense week Ayacucho en een al even lange busrit (zo voelt het toch aan) kom ik uitgeput aan in Lima. uitgeput? Nee, daar is geen tijd voor. Ik sta nog maar net in de douche of een taxi staat me al op te wachten. Deze keer gaat de reis naar San José, een dorpje op een paar uur van Lima. Het project werkt aan de restauratie van een archeologische site, net buiten het dorpje.

Daarnaast zet het project zich in om de plaatselijke gewoontes (de dansen, de kleren, de tradities) niet te verliezen. De jongeren van de dorpjes in het binnenland, richten vaak hun blik op het metropolische Lima. Ze voelen zich beschaamd om hun afkomst en gedragen zich zo veel mogelijk als iemand uit Lima. Het idee is dat (vooral) nationale toeristen de site kunnen bezoeken, maar het eerste doel, blijft om vooral de mensen uit de eigen streek te sensibiliseren over het rijke kapitaal aan cultuur die ze hebben.

Het bezoek had verschillende redenen.
1. Het archeologische werk op de site zou afgerond worden
2. Op 20 december viert de gemeenschap de traditie van 'limpieza seca'. Een feest waarbij de hele gemeenschap samenkomt en een ritueel opvoert om te maken dat er in het komende jaar veel water zal zijn.
3. De laatste overlevende 'maestro' in muziek is ziek en zal niet lang meer leven. Hij spaarde al zijn krachten op om een laatste keer te spelen en die muziek op te nemen zodat ze niet verloren zou gaan.
Zoals jullie je wel kunnen voorstellen, was het weer eens een ervaring om op mijn blote knieën te danken dat ik dit hier allemaal mag meemaken in Peru.



Eerst wordt er met de hele gemeenschap het kanaal waarmee het water van de rivier naar de waterreservoir gebracht wordt schoongemaakt.

Daarna wordt samen gegeten. Iedereen brengt zijn eigen eten mee en elk brengt zijn eigen kruik met Chicha (een zelfgemaakte drank op basis van mais) mee. De kruiken worden constant doorgegeven. Na het eten worden alle kruiken verzameld en de namen van de mensen worden een voor een afgeroepen. Die komt dan tussen alle kruiken zijn/haar eigen kruik terughalen.

Dan begint het eigenlijke ritueel. Elk jaar wordt iemand uitgekozen die de rol vervult van Zorro (nee, niet die met zijn maskerke). Vroeger werd die persoon in vosse-vacht gehuld, maar van die traditie, blijft enkel de hoed met struiken en de staart over. De gemeenschap wacht beneden aan het waterreservoir op de komst van de Zorro. Het idee is, dat die helemaal van boven komt gelopen, in het kanaal en dat hij rapper loopt dan het water. Bij aankomst wordt hij luidkeels toegejuicht en verwelkomd door het dorp.

De bewoners vormen dan een lange rij en één voor één gaan ze op hun knieën zitten en geven ze een kopstoot aan de Zorro waarbij ze vragen: "Zal er veel water zijn dit jaar" "Ja, er zal veel water zijn dit jaar". Hoe harder de kopstoot, hoe meer water er op je akkers zal zijn. Och arme, diegene die al die kopstoten opvangt.
Daarnaast gaan alle mannen in een kring zitten en wordt een heerlijke maaltijd geserveerd die samengedeeld wordt.

Die avond ben ik samen met nog een paar andere, naar de ruines gegaan om daar de nacht door te brengen. We worden verwelkomd door la Señora die al die maanden bij de ruines woont om de archeologen te verwennen.

De volgende dag bezoeken we de ruines, om daarna snel af te dalen om 'het laatste concert van een meester' bij te wonen.

'El maestro' en zijn vrouw. Het stemmen van de viool.






Die avond ben ik stikkapot maar terzelfdertijd zo vol energie weer in Lima aangekomen. En hoewel mijn vakantie toen begon, met oh zo veel zin om alweer in het werk te vliegen


Ayacucho

Een paar dagen na mijn thuiskomst uit San Martin, werd de rugzak alweer gepakt. Met bestemming Ayacucho voor een vergadering met alle grote proyecten van de BTC in Peru. Ik ben een weekje langer gebleven om al mijn projecten te bezoeken.
Een heerlijk vermoeiende dag: De vergadering was super interessant, heerlijk om de discussies te horen over waar het naartoe moet met de Belgische ontwikkelingssamenwerking. Me ziek gelachen om na al die serieuze gesprekken ons helemaal te laten gaan in chiro-spelletjes en de ideale gelegenheid om mijn college-vrijwilligers terug te zien.





De week die hierop volgde was er weer een beetje over: spurten van het ene project naar het andere.

  • Quinua
    Mijn eerste bezoek blijft me meest bij. In Quinua (dorpje bekend om zijn 'arteseanía' en zijn 'huisjes op het dak') bezoek ik het project waar een groep jonge mensen probeert om de inheemse, plaatselijke planten te herwaarderen. Peru kent zoveel kruiden en planten. vaak gaan die verloren omdat de boeren ervoor kiezen om cacao, koffie, rijst of mais te telen om te verkopen aan het buitenland. In het microproject ondersteunen we hen om de overgang te maken van 'ambachtelijk' naar 'semi-industriële' productie van een nectar van 'nispero' (een lekkere ietwat zure vrucht). Het engagement van de jongeren naar het project, maar vooral naar het behoud van natuur en de herwaardering van de plaatstelijke flora, raakt me. Het geeft zo'n voldoening om zo'n projecten te kunnen ondersteunen.


De blender die ze voor het project gebruikten, en de semi-industriële blender aangekocht met de centjes van het project.


Deze cavia was wellicht de enige die het bezoek niet zo schitterend vond.

  • Huamanguilla

In huamanguilla ondersteunen we een project waarbij teelaarde geproduceert wordt, met de hulp van wormen. Het project wil boeren aanzetten om geen chemicaliën te gebruiken bij het bemesten van hun akkers. Een fijn project, die zeker de moeite waard is, maar een project die net dat ietsje meer ondersteuning nodig heeft dan de anderen. Ze hadden wat tegenslagen gehad en het werk was wat achterop geraakt. Heb er dan maar niets beter op gevonden, dan om hen een extra boost te geven, hen zelf aan het werk te zetten en ondertussen alle Spaanse nummers te zingen die ik kende. hilarisch. Intussen heb ik al de foto's gekregen van het afgewerkte centrum. Hoera!




  • Santa Ana
    Een project waarbij met hulp van de BTC een museum opgericht is in de Artesania-buurt van Huamanga, de hoofdstad van Ayacucho.


Er wordt voorgesteld van welke planten/insecten de kleurstoffen gehaald worden om de stoffen te kleuren.



De bezoekers kunnen er het hele proces van wol tot afgewerkt product volgen.

  • Los Chorucos

Een 'Huis van het welzijn' die zich inzet voor de vrouwen in de streek: juridische hulp bij familiaal geweld, sensibilisering rond seksualiteit, vrouwen helpen een eigen inkomen te verwerven door het kweken van cavias,...




  • Lurigancho

In dit project werd een confectie-cursus gegeven aan vrouwen. Indrukwekkend om te zien, hoe die vrouwen, die eerder nooit de kans kregen om iets te leren, openbloeien als ze vertellen over de nieuwe kansen die het project hen bood.



En tot slot

  • Accomarca

Een project waarbij in het dorpje Accomarca gewerkt wordt rond het geweld van het terrorisme en de impact die dit tot nu toe heeft op het dorpje

  • Vilcashuaman

Het oprakelen van oude verhalen en mythes in het Quechua die verloren dreigen te gaan.

Oef, het werd een spurt van het een naar het ander, maar het was weer oh zo heerlijk


jueves, 13 de diciembre de 2007

boeiende tijden

Lieve allemaal,


2007 loopt stilaan op zijn einde. De Sint is helemaal tot in Peru gekomen en ook hier veroveren de kerstbomen en kerstmannen (och arme die mannen in hun dik pak met dit heerlijk zomerweertje) de stad.



Voor de rest heel boeiende tijden hier. Vorige week is er iemand uit Brussel geweest voor een evaluatie van het programma die ik uitvoer. De bedoeling is een evaluatie op internationaal vlak (het Programma voor Micro Projecten - MIP bestaat in de 18 partnerlanden van België). Peru, Congo en Algerije zijn gekozen voor een evaluatie op het terrein. Schijnt dat Peru gekozen is omdat we hier de meest dynamische zouden zijn. Groot respect voor mijn coach/collega/vervangmama Veronique die dit programma al jaren met hart en ziel uitvoert. Doet me nog maar eens beseffen hoeveel chance ik heb, om haar als mijn coach te hebben, die mijn dolle ideeën alleen maar toejuicht.


Het bezoek van Bruno was echt de moeite waard. Ik kreeg de kans om een aantal MIPs te bezoeken van de voorbije jaren. We gingen onder andere op bezoek in een vrouwen-gevangenis die enkele jaren geleden uitgerust werd met een lokaal voor 'stimulatie van het kind'. Kindjes mogen tot hun drie jaar bij hun mama blijven. Daarna gaan ze bij familie wonen of worden ze in een opvangtehuis ondergebracht. Het bezoek was echt super interessant. De kans krijgen om met die vrouwen te babbelen, de sfeer te voelen die in zo’n gevangenis heerst, het plots Nederlands horen op de binnenkoer. Heel interessant is het kader met de gegevens van de gevangen (zie foto). Van de 1236 gevangen op dit moment, zitten er 920 voor drugshandel ! En zoals je kan zien zijn onze noorderburen goed vertegenwoordigd. En geen Belgen te vinden. Confronterend was het toen een Spaanse vrouw me aansprak om te vragen als ik alsjeblieft, alsjeblieft, alsjeblieft een foto van haar en haar kindje wou maken. Want ze had geen foto’s van haar zoontje om op te sturen naar haar familie in Spanje. Ik dus de camera in aanslag, en voor ik het goed en wel besefte, was ik omringd door al die vrouwen die hun kind voor de camera duwden. Ik kon natuurlijk niet weigeren en dus ben ik toch een tijdje zoet geweest, met alle kindjes en hun mama’s te fotograferen. We gaan de foto’s dubbel afmaken: een voor de mama’s om te houden en een voor op te sturen naar hun familie. Bovendien ga ik vragen als ik bij het afgeven van de foto’s een vriend/clown mag meenemen om wat show te geven. Het breekt even de routine van elke dag. Ik ben behoorlijk verschoten van de straffen. Op drugsmokkel staat al snel 15 jaar! Vele van die vrouwen gaan hun kinderen dus 12 jaar lang niet of nauwelijks zien. Confronterend ook hoe een vrouw me zei: “Toen ik nog vrij was, wist ik helemaal niet dat je tijd moet besteden aan je kind. Dat heb ik hier pas geleerd.” In de aula die met een MicroProject gemaakt is, wordt aan de mama’s geleerd hoe ze met hun kindjes moeten spelen, hoe ze hen kunnen stimuleren om te leren, te ontdekken. Ik hoop dat, eens ze terug vrij zijn, de ervaring daarvan bijblijft.




Andere bezoeken:




  • een pastafabriekje waar jongeren met een visuele en audititeve handicap pasta maken. Heel lekkere pasta!








  • Een online bibliotheek voor studenten met een visuele handicap waarbij de pc de woorden uitspreekt als je er met je muis overgaat. Zot zot zot



  • Een theatergroep die naar afgelegen gemeenschappen gaat. Maffe bende!

  • ...

Ik kreeg ook de kans om terug naar Tarapoto te gaan. Ay ay ay, daar ben ik weeral eens mijn hart verloren aan de mensen, aan de natuur. Het was intussen 5 maand geleden dat ik daar eerst was om de contracten te tekenen. Daar nu terug gaan en voelen hoe trots de mensen zijn om te tonen wat ze in de voorbije maanden bereikt hebben. Ach, ik word er zowaar emotioneel van.
Ben met mijn rugzak vol wijn, kaas, koekjes, mango’s, boeken, honing terug in Lima aangekomen. De mensen zijn er zo gastvrij! Naast al dat lekkers, heb ik weer zoveel energie mogen ervaren. Het feit om mensen te kunnen ondersteunen die zich willen inzetten voor hun persoonlijke ontwikkeling en die van hun gemeenschap en land, blijft ongelofelijke voldoening geven. Het doet me voelen, dat ik hier eigenlijk helemaal niet weg wil, dat ik hierin verder wil groeien.



Ook nog grappig, ik ben tot Huesped Ilustre verklaard van het dorpje Cacatachi. Huesped Ilustre is zoiets als Eregast. Man man, daar gaat dan een hele protocolaire bedoening aan vast. De burgemeester doet zijn woordje, en dan de verantwoordelijke van het project en dan komen Mister X en mister Y nog aan de beurt en dan komen er wat meisjes dansen (prutskes van 6 jaar die met een veel te grote BH, sexier dansen dan alle Belgen samen en ondertussen mee playbacken “en el sexo, en el sexo”. Daarna moet je natuurlijk zelf ook nog een woordje doen en dan drinken natuurlijk. Eens dat helemaal achter de rug is, kan je eindelijk beginnen aan de reden van je bezoek : het project bezoeken. Dat is zoooooo echt Peru.
Op andere plaatsen, gebeurt het iets minder formeel, word je bij elke stap die je zet begeleid door de plaatselijke band. Maar in het algemeen telt wel: zonder toost of enkele danspasjes is het bezoek toch niet compleet.



Swat, het was een superdrukke, maar intense en heerlijke week. Morgen vertrek ik voor een hele week naar Ayacucho en de week daarna geniet ik nog volop van een week vakantie!
Daarna vliegen we het nieuwe jaar in met twee weken Cajamarca, dan alles klaarstomen voor het event dat ik wil organiseren en dan is het al bijna tijd om huiswaarts te keren. Het zal er sneller zijn dan ik dacht.


Weet dat ik vaak aan jullie denk, dat jullie op die bijzondere, verwonderlijke momenten vaak in mijn gedachten aanwezig zijn!
Alle liefs
Jullie Ruth




En och ja, wordt het in België niet stilletjes aan tijd om te stoppen met zeveren. Als we niet eens kunnen delen met onze buur, hoe zouden we dan solidair kunnen zijn met een boer in het zuiden, niewaar?