viernes, 4 de enero de 2008

Canta


Na een lange intense week Ayacucho en een al even lange busrit (zo voelt het toch aan) kom ik uitgeput aan in Lima. uitgeput? Nee, daar is geen tijd voor. Ik sta nog maar net in de douche of een taxi staat me al op te wachten. Deze keer gaat de reis naar San José, een dorpje op een paar uur van Lima. Het project werkt aan de restauratie van een archeologische site, net buiten het dorpje.

Daarnaast zet het project zich in om de plaatselijke gewoontes (de dansen, de kleren, de tradities) niet te verliezen. De jongeren van de dorpjes in het binnenland, richten vaak hun blik op het metropolische Lima. Ze voelen zich beschaamd om hun afkomst en gedragen zich zo veel mogelijk als iemand uit Lima. Het idee is dat (vooral) nationale toeristen de site kunnen bezoeken, maar het eerste doel, blijft om vooral de mensen uit de eigen streek te sensibiliseren over het rijke kapitaal aan cultuur die ze hebben.

Het bezoek had verschillende redenen.
1. Het archeologische werk op de site zou afgerond worden
2. Op 20 december viert de gemeenschap de traditie van 'limpieza seca'. Een feest waarbij de hele gemeenschap samenkomt en een ritueel opvoert om te maken dat er in het komende jaar veel water zal zijn.
3. De laatste overlevende 'maestro' in muziek is ziek en zal niet lang meer leven. Hij spaarde al zijn krachten op om een laatste keer te spelen en die muziek op te nemen zodat ze niet verloren zou gaan.
Zoals jullie je wel kunnen voorstellen, was het weer eens een ervaring om op mijn blote knieën te danken dat ik dit hier allemaal mag meemaken in Peru.



Eerst wordt er met de hele gemeenschap het kanaal waarmee het water van de rivier naar de waterreservoir gebracht wordt schoongemaakt.

Daarna wordt samen gegeten. Iedereen brengt zijn eigen eten mee en elk brengt zijn eigen kruik met Chicha (een zelfgemaakte drank op basis van mais) mee. De kruiken worden constant doorgegeven. Na het eten worden alle kruiken verzameld en de namen van de mensen worden een voor een afgeroepen. Die komt dan tussen alle kruiken zijn/haar eigen kruik terughalen.

Dan begint het eigenlijke ritueel. Elk jaar wordt iemand uitgekozen die de rol vervult van Zorro (nee, niet die met zijn maskerke). Vroeger werd die persoon in vosse-vacht gehuld, maar van die traditie, blijft enkel de hoed met struiken en de staart over. De gemeenschap wacht beneden aan het waterreservoir op de komst van de Zorro. Het idee is, dat die helemaal van boven komt gelopen, in het kanaal en dat hij rapper loopt dan het water. Bij aankomst wordt hij luidkeels toegejuicht en verwelkomd door het dorp.

De bewoners vormen dan een lange rij en één voor één gaan ze op hun knieën zitten en geven ze een kopstoot aan de Zorro waarbij ze vragen: "Zal er veel water zijn dit jaar" "Ja, er zal veel water zijn dit jaar". Hoe harder de kopstoot, hoe meer water er op je akkers zal zijn. Och arme, diegene die al die kopstoten opvangt.
Daarnaast gaan alle mannen in een kring zitten en wordt een heerlijke maaltijd geserveerd die samengedeeld wordt.

Die avond ben ik samen met nog een paar andere, naar de ruines gegaan om daar de nacht door te brengen. We worden verwelkomd door la Señora die al die maanden bij de ruines woont om de archeologen te verwennen.

De volgende dag bezoeken we de ruines, om daarna snel af te dalen om 'het laatste concert van een meester' bij te wonen.

'El maestro' en zijn vrouw. Het stemmen van de viool.






Die avond ben ik stikkapot maar terzelfdertijd zo vol energie weer in Lima aangekomen. En hoewel mijn vakantie toen begon, met oh zo veel zin om alweer in het werk te vliegen


Ayacucho

Een paar dagen na mijn thuiskomst uit San Martin, werd de rugzak alweer gepakt. Met bestemming Ayacucho voor een vergadering met alle grote proyecten van de BTC in Peru. Ik ben een weekje langer gebleven om al mijn projecten te bezoeken.
Een heerlijk vermoeiende dag: De vergadering was super interessant, heerlijk om de discussies te horen over waar het naartoe moet met de Belgische ontwikkelingssamenwerking. Me ziek gelachen om na al die serieuze gesprekken ons helemaal te laten gaan in chiro-spelletjes en de ideale gelegenheid om mijn college-vrijwilligers terug te zien.





De week die hierop volgde was er weer een beetje over: spurten van het ene project naar het andere.

  • Quinua
    Mijn eerste bezoek blijft me meest bij. In Quinua (dorpje bekend om zijn 'arteseanía' en zijn 'huisjes op het dak') bezoek ik het project waar een groep jonge mensen probeert om de inheemse, plaatselijke planten te herwaarderen. Peru kent zoveel kruiden en planten. vaak gaan die verloren omdat de boeren ervoor kiezen om cacao, koffie, rijst of mais te telen om te verkopen aan het buitenland. In het microproject ondersteunen we hen om de overgang te maken van 'ambachtelijk' naar 'semi-industriële' productie van een nectar van 'nispero' (een lekkere ietwat zure vrucht). Het engagement van de jongeren naar het project, maar vooral naar het behoud van natuur en de herwaardering van de plaatstelijke flora, raakt me. Het geeft zo'n voldoening om zo'n projecten te kunnen ondersteunen.


De blender die ze voor het project gebruikten, en de semi-industriële blender aangekocht met de centjes van het project.


Deze cavia was wellicht de enige die het bezoek niet zo schitterend vond.

  • Huamanguilla

In huamanguilla ondersteunen we een project waarbij teelaarde geproduceert wordt, met de hulp van wormen. Het project wil boeren aanzetten om geen chemicaliën te gebruiken bij het bemesten van hun akkers. Een fijn project, die zeker de moeite waard is, maar een project die net dat ietsje meer ondersteuning nodig heeft dan de anderen. Ze hadden wat tegenslagen gehad en het werk was wat achterop geraakt. Heb er dan maar niets beter op gevonden, dan om hen een extra boost te geven, hen zelf aan het werk te zetten en ondertussen alle Spaanse nummers te zingen die ik kende. hilarisch. Intussen heb ik al de foto's gekregen van het afgewerkte centrum. Hoera!




  • Santa Ana
    Een project waarbij met hulp van de BTC een museum opgericht is in de Artesania-buurt van Huamanga, de hoofdstad van Ayacucho.


Er wordt voorgesteld van welke planten/insecten de kleurstoffen gehaald worden om de stoffen te kleuren.



De bezoekers kunnen er het hele proces van wol tot afgewerkt product volgen.

  • Los Chorucos

Een 'Huis van het welzijn' die zich inzet voor de vrouwen in de streek: juridische hulp bij familiaal geweld, sensibilisering rond seksualiteit, vrouwen helpen een eigen inkomen te verwerven door het kweken van cavias,...




  • Lurigancho

In dit project werd een confectie-cursus gegeven aan vrouwen. Indrukwekkend om te zien, hoe die vrouwen, die eerder nooit de kans kregen om iets te leren, openbloeien als ze vertellen over de nieuwe kansen die het project hen bood.



En tot slot

  • Accomarca

Een project waarbij in het dorpje Accomarca gewerkt wordt rond het geweld van het terrorisme en de impact die dit tot nu toe heeft op het dorpje

  • Vilcashuaman

Het oprakelen van oude verhalen en mythes in het Quechua die verloren dreigen te gaan.

Oef, het werd een spurt van het een naar het ander, maar het was weer oh zo heerlijk


jueves, 13 de diciembre de 2007

boeiende tijden

Lieve allemaal,


2007 loopt stilaan op zijn einde. De Sint is helemaal tot in Peru gekomen en ook hier veroveren de kerstbomen en kerstmannen (och arme die mannen in hun dik pak met dit heerlijk zomerweertje) de stad.



Voor de rest heel boeiende tijden hier. Vorige week is er iemand uit Brussel geweest voor een evaluatie van het programma die ik uitvoer. De bedoeling is een evaluatie op internationaal vlak (het Programma voor Micro Projecten - MIP bestaat in de 18 partnerlanden van België). Peru, Congo en Algerije zijn gekozen voor een evaluatie op het terrein. Schijnt dat Peru gekozen is omdat we hier de meest dynamische zouden zijn. Groot respect voor mijn coach/collega/vervangmama Veronique die dit programma al jaren met hart en ziel uitvoert. Doet me nog maar eens beseffen hoeveel chance ik heb, om haar als mijn coach te hebben, die mijn dolle ideeën alleen maar toejuicht.


Het bezoek van Bruno was echt de moeite waard. Ik kreeg de kans om een aantal MIPs te bezoeken van de voorbije jaren. We gingen onder andere op bezoek in een vrouwen-gevangenis die enkele jaren geleden uitgerust werd met een lokaal voor 'stimulatie van het kind'. Kindjes mogen tot hun drie jaar bij hun mama blijven. Daarna gaan ze bij familie wonen of worden ze in een opvangtehuis ondergebracht. Het bezoek was echt super interessant. De kans krijgen om met die vrouwen te babbelen, de sfeer te voelen die in zo’n gevangenis heerst, het plots Nederlands horen op de binnenkoer. Heel interessant is het kader met de gegevens van de gevangen (zie foto). Van de 1236 gevangen op dit moment, zitten er 920 voor drugshandel ! En zoals je kan zien zijn onze noorderburen goed vertegenwoordigd. En geen Belgen te vinden. Confronterend was het toen een Spaanse vrouw me aansprak om te vragen als ik alsjeblieft, alsjeblieft, alsjeblieft een foto van haar en haar kindje wou maken. Want ze had geen foto’s van haar zoontje om op te sturen naar haar familie in Spanje. Ik dus de camera in aanslag, en voor ik het goed en wel besefte, was ik omringd door al die vrouwen die hun kind voor de camera duwden. Ik kon natuurlijk niet weigeren en dus ben ik toch een tijdje zoet geweest, met alle kindjes en hun mama’s te fotograferen. We gaan de foto’s dubbel afmaken: een voor de mama’s om te houden en een voor op te sturen naar hun familie. Bovendien ga ik vragen als ik bij het afgeven van de foto’s een vriend/clown mag meenemen om wat show te geven. Het breekt even de routine van elke dag. Ik ben behoorlijk verschoten van de straffen. Op drugsmokkel staat al snel 15 jaar! Vele van die vrouwen gaan hun kinderen dus 12 jaar lang niet of nauwelijks zien. Confronterend ook hoe een vrouw me zei: “Toen ik nog vrij was, wist ik helemaal niet dat je tijd moet besteden aan je kind. Dat heb ik hier pas geleerd.” In de aula die met een MicroProject gemaakt is, wordt aan de mama’s geleerd hoe ze met hun kindjes moeten spelen, hoe ze hen kunnen stimuleren om te leren, te ontdekken. Ik hoop dat, eens ze terug vrij zijn, de ervaring daarvan bijblijft.




Andere bezoeken:




  • een pastafabriekje waar jongeren met een visuele en audititeve handicap pasta maken. Heel lekkere pasta!








  • Een online bibliotheek voor studenten met een visuele handicap waarbij de pc de woorden uitspreekt als je er met je muis overgaat. Zot zot zot



  • Een theatergroep die naar afgelegen gemeenschappen gaat. Maffe bende!

  • ...

Ik kreeg ook de kans om terug naar Tarapoto te gaan. Ay ay ay, daar ben ik weeral eens mijn hart verloren aan de mensen, aan de natuur. Het was intussen 5 maand geleden dat ik daar eerst was om de contracten te tekenen. Daar nu terug gaan en voelen hoe trots de mensen zijn om te tonen wat ze in de voorbije maanden bereikt hebben. Ach, ik word er zowaar emotioneel van.
Ben met mijn rugzak vol wijn, kaas, koekjes, mango’s, boeken, honing terug in Lima aangekomen. De mensen zijn er zo gastvrij! Naast al dat lekkers, heb ik weer zoveel energie mogen ervaren. Het feit om mensen te kunnen ondersteunen die zich willen inzetten voor hun persoonlijke ontwikkeling en die van hun gemeenschap en land, blijft ongelofelijke voldoening geven. Het doet me voelen, dat ik hier eigenlijk helemaal niet weg wil, dat ik hierin verder wil groeien.



Ook nog grappig, ik ben tot Huesped Ilustre verklaard van het dorpje Cacatachi. Huesped Ilustre is zoiets als Eregast. Man man, daar gaat dan een hele protocolaire bedoening aan vast. De burgemeester doet zijn woordje, en dan de verantwoordelijke van het project en dan komen Mister X en mister Y nog aan de beurt en dan komen er wat meisjes dansen (prutskes van 6 jaar die met een veel te grote BH, sexier dansen dan alle Belgen samen en ondertussen mee playbacken “en el sexo, en el sexo”. Daarna moet je natuurlijk zelf ook nog een woordje doen en dan drinken natuurlijk. Eens dat helemaal achter de rug is, kan je eindelijk beginnen aan de reden van je bezoek : het project bezoeken. Dat is zoooooo echt Peru.
Op andere plaatsen, gebeurt het iets minder formeel, word je bij elke stap die je zet begeleid door de plaatselijke band. Maar in het algemeen telt wel: zonder toost of enkele danspasjes is het bezoek toch niet compleet.



Swat, het was een superdrukke, maar intense en heerlijke week. Morgen vertrek ik voor een hele week naar Ayacucho en de week daarna geniet ik nog volop van een week vakantie!
Daarna vliegen we het nieuwe jaar in met twee weken Cajamarca, dan alles klaarstomen voor het event dat ik wil organiseren en dan is het al bijna tijd om huiswaarts te keren. Het zal er sneller zijn dan ik dacht.


Weet dat ik vaak aan jullie denk, dat jullie op die bijzondere, verwonderlijke momenten vaak in mijn gedachten aanwezig zijn!
Alle liefs
Jullie Ruth




En och ja, wordt het in België niet stilletjes aan tijd om te stoppen met zeveren. Als we niet eens kunnen delen met onze buur, hoe zouden we dan solidair kunnen zijn met een boer in het zuiden, niewaar?

viernes, 30 de noviembre de 2007






Deze week verjaard !
Twee keer zelfs: een keer omdat ik 26 jaar geleden de wereld tegemoet kwam, en een keer omdat ik een jaar in Peru ben.
Een jaar, het lijkt soms zo kort en soms zo lang.

Tijd om erop terug te blikken heb ik niet. Mijn contract loopt nog een vijftal maand. Het wordt super druk, maar ik heb er zoveeeeeeeeeeel zin in!!!!!!

Wat staat op het programma
· Volgende week komt iemand uit Brussel om het Programma van MicroProjecten (hetgene ik uitvoer) te evalueren! De ideale kans om mijn vernieuwende ideeën voor het programma voor te kunnen leggen
· Eind februari organiseer ik een event waar ik al een paar maanden van droom: Een ontmoeting met alle projecten die ik begeleid. Eén denk- en doe-dag met groepsdyanmica, uitwisselen van ervaringen,…Ik vind het zo belangrijk dat die kleine projectjes beseffen dat ze deel uitmaken van een groter geheel, dat ze hun batterijen kunnen opladen door te zien, dat zovelen met hun klein project bijdragen aan de ontwikkeling van hun land. De tweede dag wil ik een beurs organiseren die openstaat voor iedereen (liefst op de ‘plaatse van Barranco’) waar elk project zijn stand heeft en ze hun idée/product kunnen verkopen.
· Voor ik vertrek wil ik dan ook nog een document schrijven met een soort ‘evaluatie’ van het programma en de strategiën die ik zou volgen. Veel denkwerk, maar oh zo boeiend
· Daarnaast is er de gewone opvolging van mijn projecten, het oriënteren van mensen die een project willen indienen,…


en dan thuiskomen

en cajonles, en op mijn eenwieler leren rijden, en jongleren, en de soap die zich dagelijks in mijn nog altijd even knettergek huis afspeelt proberen volgen en skypen met mensen aan de ANdere kant van de wereld,....

Ik heb mijn handen dus meer dan vol, maar ik doe het met veeeeeeeeeel goeste!

ik ben een tevreden en gelukkig mens,
en hoop van jullie hetzelfde
jullie Ruth


jueves, 4 de octubre de 2007

vlinders in mijn buik

Reden?
Een bezoek aan een van mijn microprojecten.
Niet zomaar een bezoek en niet zomaar een van mijn microprojecten.

Ik voel me betoverd door de natuur, de mensen, de magie die daar hangt.

Maandagavond vertrek ik samen met Kike voor een 36uren rit in bussen, combi’s en taxi’s. De laatste uren op de hobbelige wegen zijn het zwaarste. Slapen komt door het vele schudden niet in huis, en de stilte die er plots hangt verraadt de angst overvallen te worden. Na tien uur rijden komen we eindelijk aan in Santa Maria de Nieva. De laatste plaats die bereikbaar is met de wagen. Even de benen strekken en dan de ‘peke peke’ in. Half slapend, maar volop genietend. Ik gedachten zit mama naast me en zegt: “Zie je hier nu ne keer zitten, 25 jaar en in een peke peke op de Marañón. » Ik besef meer dan ooit, welke kansen ik hier krijg.

Eens we aanmeren nog 20 minuutjes stappen en dan bereiken we eindelijk ons doel ‘Ciro Alegría’, de gemeenschap waar José al jaren probeert om de Awahun-cultuur niet te verliezen.

Peru is gekenmerkt door zijn ongelofelijke verscheidenheid, zowel op gebied van keuken, fauna, flora en culturen. In plaats van trots, word je vaker geconfronteerd met schaamte. Mensen die Quechua, Awahún, Aymara,… als moedertaal hebben, proberen dit vaak te verbergen. Ze voelen zich beschaamd af te stammen van een ‘minderwaardig’ of ‘primitief’ volk zoals ze vaak door mensen uit de hoofdstad bestempeld worden. En zo gaan culturen verloren, ze vergeten hun taal, hun tradities, hun mythes.

Jose Ayui Yampis vecht al 27 jaar om dit niet te laten gebeuren.
Dit jaar ondersteunen we zijn Cultureel Centrum ‘Nampag’ die de Awahun-kinderen inwijdt in de kunsten en vaardigheden. Ze krijgen er les in dans, aardewerk, zang, houtbewerking,...

Het project bestaat uit verschillende luiken, waarvan het belangrijkste de constructie van een herberg is. (inter)nationale toeristen kunnen er verblijven om mee te leven en genieten met de Awahun. De inkomsten van de herberg worden gebruikt om de leerkrachten van het centrum te betalen.

Bij aankomst was de herberg nog helemaal niet af, maar in enkele dagen konden we hem omtoveren tot een een heerlijke schuilplaats waar je je onmiddellijk thuisvoelt.


















De herberg is helemaal gemaakt op zijn 'Awahuns' met Tamshi (de plan waarmee de palen aan elkaar geweven worden), maar het meest adembenemende is toch wel het uitzicht. Ik laat jullie even meegenieten.















Iedereen was tevreden over de vorderingen en dus werd besloten om het huis in te wijden met een feest. Ik werd prompt gedoopt tot 'meter' wat inhield dat ik een varken moest kopen omdat iedereen zou kunnen eten. Het dagelijkse menu is hier maniok en bananen, en vlees is voor hen een festijn.




Een dag ervoor gaan we bananen voor 100 man halen op de 'chacras'.


Met de machete banen we ons een weg door de jungle. Snikheet is het. We stoppen even om suikerriet te eten of een papaya te plukken. Ik eet er ook mijn eerste 'Suri' een soort rups die veel vitaminen en die van de tussen de bananblaren geplukt werd. Beetje raar om zo'n levend beesje op te peuzelen, maar best wel ok.





































Zoals jullie je wel kunnen voorstellen was ik eigenlijk helemaal niet zo gelukkig met dat varken en toen het gekeeld werd, zijn we maar gaan wandelen naar de watervallen.

Het feest was echt niet te doen. De mensen waren zo blij, zo dankbaar, veel gedansd (daar heb ik geen foto's van want ik was natuurlijk zelf de hele tijd aan het dansen) en gelachen met de Gringa in haar Awahunkledij. De plaatselijke 'likeur' is Masote. Hoe die gemaakt wordt, vertel ik wel eens in België. Het feest duurde tot in de vroege uurtjes, maar tegen dat het donker werd, waren we al behoorlijk uitgeput en zochten we al snel ons bedje op. Heerlijk om daar in de nacht te liggen luisteren naar het gezang van onze vrienden, de krekels, wind door de bomen.

Het was een geschifte week en ik ben van plan om daar terug te keren en om nog zoveel meer te ontdekken van hun cultuur. Op zo'n momenten kan ik echt zo blij zijn met mijn job, die het me mogelijk maakt deze bijzondere mensen te ondersteunen.

en voor wie het uitgehouden heeft om te lezen tot op het einde, nog een nieuwtje... na het weekend ga ik naar een plaats waar ook veel bijzondere mensen leven...

JJJAAAAAAA, ik kom naar België

tot straks

kus (straks echt)

Ruth

Voor wie meer info wil over het project www.nampag.blogspot.com

viernes, 14 de setiembre de 2007

De grijze wolken boven Lima klaren langzaam op !

De grijze wolken boven Lima klaren langzaam op !
En ook in mijn hoofd trekt het wat op en wordt het klaar en duidelijk !
Ik blijf!
Dus geen familieweekend, open haard of witte kerst, en de frieten met Andalouse blijven nog even een ver verlangen.
In ruil nog (minstens) 6 intense maanden om mijn projecten tot een goed einde te brengen, me nog meer onder te dompelen in de Peruaanse cultuur, mij te specialiseren in het maken van Ceviche en Pisco Sour, …
Ik zie jullie terug als de zon haar weg naar België terugvindt.
Liefs
Ruth

martes, 4 de setiembre de 2007

de aarde leek wel van gelatine

Lieve vrienden
Eindelijk een naschokkende mail.
Bedankt voor de lieve, ongeruste mailtjes, maar hier is alles ok.
De dag van de aardbeving vertrok ik naar Cusco, weg van Lima en alle bijhorende technologische snufjes. Ik ben pas terug in internetland en stort me op jullie mailtjes.

De aardbeving was zoiets als… een pretparkattractie, al was de pret er gauw bij het zien van de verwoestende beelden van Ica-Chincha.
De schade en ‘el castillo’ is beperkt gebleven tot een paar scheuren in het huis van grond tot plafond, ook wat scheuren in mijn kamer en iedereen die zijn benen nog lang voelde natrillen.

Mensen in paniek, geen telefoonverbinding, lichten die uitvielen, het meisje van de winkel die de hele wijnvoorraad over haar kreeg, en de electriciteitspalen wel buikdanseressen lijken, je gedurende twee minuten je moeten concentreren om je evenwicht niet te verliezen, en alles die van gelatine leek. Dit was de aardbeving voor mij in een notendop.

Maar niet voor iedereen: schokkende beelden van hele families, hele dorpen onder het puin, gsm’s die te horen zijn van onder de aarde, mensen die alles verloren hebben,… Overal in Peru worden acties opgezet: water, eten, kleren, dekens, … alles is welkom.
De balans meer dan 500 doden, bijna 2000 gewonden en een dikke 16000 verwoeste woningen.

Ik hoop er sterk op, ons programma van microprojecten te kunnen openstellen voor deze zwaar getroffen regio's.
Maar zal dit nog iets voor mij zijn of niet?
15 oktober, de datum die op mijn vliegtuigticket gedrukt staat, komt altijd maar dichterbij en ik ben er nog altijd niet uit wat ik nu ga doen. De ene keer staat mijn besluit vast om te blijven, een andere keer, ben ik ervan overtuigd dat het tijd is andere horizonten af te speuren. 'We zien wel', blijft altijd het antwoord, maar de tijd begint een beetje te dringen.
Weet dat ik aan jullie denk.
liefs
Ruth